
ඈත අතීතයේ, භාරත දේශයේ විශාල රාජධානියක් විය. එහි රජු වූයේ ධර්මිෂ්ඨ හා බලවත් රජෙකි. නමුත් රජුට ඉතාම දුර්වලතාවක් විය. ඒ, ඔහු තම රාජධානියේ සියලු සම්පත්, ධන ධාන්ය, රන් රිදී, මුතු මැණික් ආදී සියල්ල රජ මාලිගාවේ ඉතාම රහස්ය ස්ථානයක ගොඩගසා තබා තිබීමයි. ඔහු කිසිවෙකුටත්, ඥාති මිත්රාදීන්ටවත්, දුප්පත් අසරණ ජනතාවටවත්, කිසිදු ආධාරයක් හෝ පරිත්යාගයක් නොකළේය. රජුගේ මනසෙහි වූයේ එක් සිතුවිල්ලක් පමණි - තම ධනය තමාටම අයිති බවත්, එය කවර කලකදී හෝ තමාටම ප්රයෝජනවත් වන බවත් ය. මේ නිසා රාජධානියේ ජනතාව දුප්පත්කමින් පෙළුණ අතර, රජු කෙරෙහි කිසිදු සෙනෙහසක් හෝ ගෞරවයක් නොවීය.
ඒ කාලයේ, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නුවණැති, ධනවත් සිටුවරයෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ නිවසෙහි ධනය ගඟක් මෙන් ගලා බසින නමුත්, උන්වහන්සේ කිසිදු දිනෙක ධනයෙහි මෝහයට පත් නොවූහ. උන්වහන්සේගේ හදවතෙහි වූයේ දානය, ශීලය, ධර්මය පිළිබඳව වූ සිතුවිලි ය. දිනපතා උන්වහන්සේ ගෘහ අභ්යන්තරයේ හා බාහිරයේ සිටින දුප්පත්, අසරණ, අනාථ ජනතාවට ධනයෙන්, ආහාරයෙන්, වස්ත්රයෙන් උපකාර කළහ. උන්වහන්සේගේ දානශීලය නිසා උන්වහන්සේගේ කීර්තිය දිවයින පුරා පැතිරිණි.
දිනක්, රජු තම ධන ගබඩාව බැලීමට ගිය අතර, එහිදී ඔහු දුටුවේ තමාගේ ධනය තව තවත් වැඩි වී ඇති බවයි. ඔහු සතුටින් උද්දාමයට පත් වූයේ, "මෙතරම් ධනයක් තබාගෙනත්, මා මෙන් සතුටින් සිටින තවත් කෙනෙක් ලොව නැත. මේ ධනය මාගේ ජීවිතයේ රක්ෂණයයි." යනුවෙනි. එහෙත්, ධනයෙන් සතුටක් ලබන්නේ ත්යාගශීලී පුද්ගලයන් බව ඔහු දැන සිටියේ නැත.
කල්යත්ම, රජුගේ ධනය නිසා රාජධානියේ දරිද්රතාවය වැඩි විය. ජනතාව රජුට විරුද්ධව කැරලි ගැසීමට සූදානම් වූහ. රජුගේ අමාත්යවරු හා උපදේශකයෝ රජුට මෙසේ කීහ:
"මහරජ, ඔබගේ ධනය ජනතාවගේ දුකට හේතුවක් වී ඇත. ඔබ ධනය ගබඩා කරගෙන සිටීම නිසා, ජනතාවට ආහාර නැතිව, ඇඳුම් නැතිව දුක් විඳිති. ඔබ ධනය බෙදා දෙන ලෙස අපි ඔබට අවවාද කරන්නෙමු."
නමුත් රජු ඊට එකඟ නොවීය. ඔහු තමාගේ ධනය පිළිබඳව වූ මෝහයෙන් මිදී නැති නිසා, අන් අයගේ දුක ඔහුට නොපෙනිණි.
එකල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, රජුගේ රාජධානියේ සිටි දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කිරීම ආරම්භ කළහ. උන්වහන්සේගේ නිවසට පැමිණි සෑම කෙනෙකුටම උන්වහන්සේ ධනයෙන්, ආහාරයෙන්, වස්ත්රයෙන් උපකාර කළහ. උන්වහන්සේගේ ත්යාගශීලී බව නිසා, දුප්පත් ජනතාවගේ දුක බොහෝ දුරට අඩු විය.
රජු මේ ගැන දැනගත් විට, ඔහු ඉතාම කෝපයට පත් විය. ඔහු සිතුවේ, "මෙම සිටු තුමා මාගේ ධනයටත් වඩා ධනවතෙක් බවට පත් වී ඇත. ඔහු මාගේ කීර්තියත්, බලයත් ගිලිහීමට හේතු වනවා."
රජු, සිටු තුමාට දඬුවම් කිරීමට තීරණය කළේය. ඔහු තම සෙබළුන්ට අණ දුන්නේ සිටු තුමාගේ ධනය අල්ලාගෙන, ඔහු අසරණයෙකු බවට පත් කරන ලෙස ය. සෙබළුන් ගොස් සිටු තුමාගේ නිවසට කඩා වැදුණු අතර, සියලු ධනය අල්ලාගෙන ගියහ. සිටු තුමා කිසිදු කලබලයක් හෝ කනස්සල්ලක් නොපෙන්වා, සෙබළුන්ට යන්නට ඉඩ දුන්නේය.
රජු, සිටු තුමා අසරණයෙකු බවට පත් කිරීමෙන් පසුව, ඔහු සිතුවේ තමාගේ ධනය හා බලය තහවුරු වූ බවයි. එහෙත්, ඔහුට නොපෙනුණු දෙයක් විය. සිටු තුමාගේ ධනය ඔහුට අහිමි වූ නමුත්, ඔහුට අහිමි නොවූයේ ධර්මය හා ශිලයයි.
රජු, තම ධනය රැක ගැනීම සඳහා, එය ගබඩා කර තබා ගත් අතර, එයින් කිසිදු ඵලක් නොවීය. ධනය දිරාපත් විය, සොර සතුරු උවදුරු ඇති විය, ධනය දරා සිටීමට නොහැකි තරමට වැඩි විය. රජුට ධනයෙන් සතුටක් ලැබුණේ නැත. ඊට පටහැනිව, ධනය නිසා ඔහුට නින්දක්, සැනසීමක් නොවීය. ඔහු සැමවිටම ධනය ගැන කනස්සල්ලෙන් සිටියේය.
කල්යත්ම, රාජධානියේ තත්ත්වය වඩාත් නරක අතට හැරුණි. ජනතාව දැඩි දුප්පත්කමින් පෙළුණ අතර, ඔවුන්ට ආහාර හෝ ජලය සොයා ගැනීමට පවා අපහසු විය. රජුට විරුද්ධව ජනතාවගේ විරෝධය වඩාත් තීව්ර විය.
එකල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, තමාට ඉතිරි වූයේ සුළු ධනයක් පමණක් වුවද, තවදුරටත් දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කළහ. උන්වහන්සේ තම ශරීරය ධර්මයෙහි යෙදවූ අතර, දුප්පත් ජනතාවට සැනසීමක් විය.
දිනක්, සිටු තුමා රජ මාලිගාව අසලින් ගමන් කරන විට, ඔහු දුටුවේ රජු තම ධන ගබඩාව අසල තනිව සිටින බවයි. රජුගේ මුහුණෙහි වූයේ දැඩි කනස්සල්ලකි. සිටු තුමා රජු වෙත ගොස් මෙසේ ඇසීය:
"මහරජ, ඔබ මෙහි තනිව සිටින්නේ මන්ද? ඔබගේ මුහුණෙහි දුකක් පෙනේ."
රජු සිටු තුමා හඳුනා නොගත් අතර, කෝපයෙන් පිළිතුරු දුන්නේය:
"ඔබ කවුද? මාගේ දුකට ඔබ කුමක් දන්නේ ද? මාගේ ධනය මාගේ ජීවිතයයි. මා එය රැක බලා ගත යුතුය. ඔබ මාගේ ධනය සොරකම් කිරීමට පැමිණි කෙනෙක් විය යුතුය."
සිටු තුමා සිනාසෙමින් මෙසේ කීවේය:
"මහරජ, ධනය යනු සොරකම් කළ යුතු දෙයක් නොවේ. ධනය යනු දානයෙන්, ත්යාගශීලීත්වයෙන් බෙදා දිය යුතු දෙයකි. ධනයෙන් සැබෑ සතුටක් ලබන්නේ, එය අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමට භාවිතා කරන විටය. ඔබගේ ධනය ඔබ තනිව තබාගෙන සිටීමෙන්, එය දිරාපත් වී යනු ඇත. එය ඔබට කිසිදු ඵලක් නොවනු ඇත. ඊට පටහැනිව, එය ඔබට දුකක් හා කනස්සල්ලක් පමණක් ගෙන එනු ඇත."
රජු සිටු තුමාගේ වචන ගැන සිතන්නට විය. ඔහු තම ජීවිතයේ කිසි දිනෙක මෙවැනි අදහසක් අසා නොතිබුණි. ඔහු සිටු තුමා දෙස බැලූ අතර, ඔහුගේ මුහුණෙහි වූ සානුකම්පාව හා ධර්මිෂ්ඨකම දුටුවේය.
රජු, තම මෝහයෙන් මිදී, සිටු තුමාගෙන් මෙසේ ඇසීය:
"ඉතින්, මාගේ ධනයෙන් මා සතුටක් ලබන්නේ කෙසේද? එය අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමට මා භාවිතා කරන්නේ කෙසේද?"
සිටු තුමා රජුට ධර්මය ඉගැන්වීය. ඔහු රජුට පැවසුවේ, ධනය යනු සතුටේ මූලාශ්රයක් නොවන බවත්, සැබෑ සතුට ධර්මයෙහි, දානයෙහි, ශීලයෙහි ඇති බවත් ය. ඔහු රජුට උපදෙස් දුන්නේ, තම ධනයෙන් කොටසක් දුප්පත් අසරණ ජනතාවට බෙදා දෙන ලෙසත්, ඔවුන්ට උදව් කරන ලෙසත් ය.
රජු, සිටු තුමාගේ අවවාද පිළිගෙන, තම ධන ගබඩාව විවෘත කළේය. ඔහු ධනයෙන් කොටසක් දුප්පත් ජනතාවට බෙදා දුන්නේය. ඔහුට කිසි දිනෙක අත් නොවූ සතුටක්, ඒ මොහොතේ ඔහුට දැනුණි. ඔහු දුටුවේ, ධනය බෙදා දීමෙන්, ජනතාවගේ දුක අඩු වන බවත්, ඔවුන්ගේ මුහුණු වල සිනහවක් ඇති වන බවත් ය.
රජු, තමාගේ ධනයෙන් වැඩි කොටසක් ජනතාවට බෙදා දුන් අතර, තමාට අවශ්ය පමණක් ඉතිරි කර ගත්තේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු බවට පත් විය. ඔහු දිනපතා දාන ධර්මයෙහි යෙදුනේය. රාජධානියේ ජනතාව සතුටින්, සැනසිල්ලෙන් ජීවත් වූහ.
බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, රජුට ධර්මය උගන්වා, ඔහු නිවැරදි මාර්ගයට යොමු කළ අතර, එය උන්වහන්සේගේ පාරමිතා පිරීමට දායක විය.
කෘතඥතාව හා ත්යාගශීලීත්වයේ වැදගත්කම
බෝධිසත්වයන් වහන්සේ විසින් ත්යාගශීලීත්වයේ පාරමිතාව
— In-Article Ad —
සත්යය හා ධර්මය, සැමවිටම ජය ගනී.
පාරමිතා: සච්ච පාරමී
— Ad Space (728x90) —
484Pakiṇṇakanipātaපරෝපකාරී මුවා ඈත අතීතයේ, විශාල කැලෑවක, ඝන වෘක්ෂලතා අතර, සශ්රීක හරිත පැහැයෙන් දිදුලන මනස්කාන්ත භූමි...
💡 පරෝපකාරීකම සහ අනුකම්පාවෙන් කටයුතු කිරීමෙන්, දුෂ්ටයන් පවා යහපත් අය බවට පත් කළ හැකිය.
51Ekanipātaවස්තු දායක බෝසතාණන් වහන්සේබොහෝ කලකට පෙර, ගන්ධාර දේශයේ, මහා ධනවතෙකුගේ පුත්රයෙකු ලෙස බෝසතාණන් වහන්සේ ...
💡 අනුන්ගේ දුක දැක, සිත මෙත් පාරමිතාවෙන් පිරී, ත්යාගශීලීව කටයුතු කිරීමෙන් ලෝකය සැනසීම කරා යොමු වේ.
132EkanipātaRohana JātakaIn the ancient city of Varanasi, lived a merchant named Dhana. Dhana was a man of great...
💡 True wealth lies not in hoarding possessions, but in detachment and sharing. Attachment breeds fear and suffering, while detachment brings freedom and joy.
93Ekanipātaමහිලමුඛ ජාතකය පුරාණ රජදහනක් වූ වාරණැසී නුවර, ධර්මිෂ්ඨ රජ කෙනෙකුන්ගේ රාජ්ය කාලයේදී, බෝසතාණන් ව...
💡 අන් අයගේ බලහත්කාරයෙන් යටත් වුවද, ධර්මය හා ගෞරවය අත් නොහැරිය යුතුය. සැබෑ ගුණධර්ම අවසානයේදී නිදහස ගෙන දේ.
253Tikanipātaකණ්හජාතකයඅතීතයේ, රජෙකු පාලනය කළ බරණැස් නුවර, 'කණ්හ' නම් වල් ඌරු පැටියෙක් වාසය කළේය. කණ්හ, අනෙක් ඌරන්...
💡 නුවණින් හා වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමෙන්, ඕනෑම බාධකයක් ජයගෙන, සාර්ථක ජීවිතයක් ගත කළ හැකිය.
171DukanipātaNimi JatakaOnce upon a time, in a city called Mithila, lived a king named Nimi. King Nimi was known ...
💡 Duty and responsibility are paramount. True happiness lies in selfless service, not personal pleasure. Ethical leadership involves prioritizing the well-being of others.
— Multiplex Ad —